Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được xác định là một giải pháp quan trọng nhằm phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị, gắn với xây dựng nông thôn mới. Trọng tâm của chương trình nhằm phát triển các sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, do các thành phần kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể thực hiện. Đối với tỉnh Bình Định, Chương trình OCOP đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của các chủ thể là các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất. Trong thời gian qua, sản phẩm tham gia Chương trình không ngừng được hoàn thiện, nâng cấp và có nhiều chuyển biến rõ rệt về chất lượng cũng như mẫu mã, hệ thống nhận diện thương hiệu...
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 448 sản phẩm đạt hạng được UBND tỉnh đánh giá, xếp hạng sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP cấp tỉnh. Trong đó có 406 sản phẩm đạt hạng OCOP 3 sao (chiếm tỷ lệ 90,63%), 42 sản phẩm đạt hạng 4 sao (chiếm tỷ lệ 9,38%) Một số sản phẩm của HTX tiêu biểu đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao như: sản phẩm dầu dừa tinh khiết của HTX nông nghiệp Ngọc An và tinh dầu sả nguyên chất JAVA của HTX Nông Công Thương An Nhơn, ngoài ra có khoảng 35 sản phẩm của 19 HTX đạt tiêu chuẩn 3 sao như nụ quế thông của HTX Dịch vụ và Dược liệu An Lão. Là minh chứng thuyết phục về vai trò quan trọng của các HTX trong việc thúc đẩy phát triển và lớn mạnh không ngừng về quy mô và chất lượng của Chương trình OCOP ở Binh Định.

Sản phẩm nụ quế thông của HTX Dịch vụ và Dược liệu An Lão
Trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, sản xuất sản phẩm OCOP nói riêng và liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản và chuyển đổi số chính là chìa khóa giúp phát triển một nền nông nghiệp hiện đại, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà nông, nhà sản xuất và nhà tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, giúp nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm nông nghiệp, đồng thời tăng quy mô sản xuất hàng hóa, áp dụng các quy trình sản xuất hiện đại. Thực tế thời gian qua cho thấy, khi tham gia Chương trình OCOP, các HTX không những đa dạng hóa được ngành nghề sản xuất, kinh doanh, nâng cao hiệu quả sản xuất mà thông qua Chương trình còn được tạo điều kiện để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm ở nhiều kênh khác nhau. Điều này đã tạo điều kiện để các sản phẩm OCOP của các HTX tiếp cận với các thị trường khó tính, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Thời gian qua, vai trò của HTX trong sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm OCOP đã dần được khẳng định. Tuy nhiên, hiện nay việc phát triển các sản phẩm của các HTX ở Bình Định vẫn còn gặp khá nhiều khó khăn. Trong đó, khó khăn lớn nhất là hầu hết các HTX nông nghiệp trên địa bàn có quy mô hoạt động còn nhỏ, hiệu quả hoạt động chưa cao, chủ yếu là thực hiện các dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp. Số HTX có hoạt động sản xuất, sơ chế, chế biến sản phẩm còn ít nên hạn chế số lượng, sản phẩm tham gia Chương trình OCOP. Bên cạnh đó, trình độ quản lý điều hành của một số HTX còn yếu, lúng túng, thiếu nguồn lực tài chính trong định hướng, xây dựng kế hoạch, giải pháp hoạt động nói chung cũng như xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP. Ngoài ra, hiện nay các HTX trên địa bàn tỉnh chưa chủ động xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm OCOP ổn định, bền vững… Những khó khăn này đã ảnh hưởng rất lớn đến việc nâng tầm sản phẩm OCOP, phát triển thương hiệu.
Tỉnh Bình Định phấn đấu đến năm 2025, có ít nhất 40% chủ thể OCOP là hợp tác xã, tổ hợp tác và ít nhất 50% làng nghề truyền thống có sản phẩm OCOP. Với những khó khăn hiện nay thì việc đạt được những kết quả này là điều không hề dễ dàng. Chính vì vậy, trong thời gian tới, bên cạnh sự hỗ trợ của các ngành chức năng, các HTX cần năng động, sáng tạo hơn nữa trong việc phát huy nội lực, tiềm năng lợi thế địa phương, hình thành chuỗi giá trị sản phẩm hàng hoá gắn với cộng đồng, phát triển các sản phẩm OCOP đã có, tạo thêm các sản phẩm mới phù hợp với xu hướng thị trường. Qua đó, phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả sản xuất, giúp người dân, cộng đồng tăng thu nhập, ổn định cuộc sống, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng nông thôn mới và thay đổi diện mạo nông thôn Bình Định.
1034