Trung ương đề xuất định hướng mục tiêu, nhiệm vụ và nhu cầu nguồn lực thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM và giảm nghèo bền vững năm 2026 và giai đoạn 2026-2035
- Thứ tư - 10/09/2025 05:12
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Hiện nay, cả nước đã thực hiện tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, các đơn vị hành chính xã sau sắp xếp đều có quy mô lớn, dư địa, không gian phát triển được mở rộng và động lực tăng trưởng mạnh mẽ. Do đó, để phấn đấu xây dựng xã đạt chuẩn NTM trong giai đoạn 2026-2030 đảm bảo chất lượng, đi vào chiều sâu, hiệu quả và bền vững, ngoài tập trung thời gian, nguồn lực triển khai tổ chức thực hiện, các địa phương cần phải có quyết tâm rất cao, nỗ lực rất lớn.
Ngày 05/9/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Văn bản số 6394/BNNMT-VPĐP về đề xuất mục tiêu, nhiệm vụ và nhu cầu nguồn lực thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM và giảm nghèo bền vững năm 2026 và giai đoạn 2026-2035. Theo đó, trong giai đoạn 2026-2030, TW chỉ ban hành 01 “Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2026-2030” để tạo động lực và khích lệ các xã phấn đấu đạt chuẩn NTM trong giai đoạn 2026-2030. Với thiết kế gồm 10 tiêu chí và 70 chỉ tiêu (trong đó có 25/70 chỉ tiêu được kế thừa từ giai đoạn 2021-2025), Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM được chia theo 03 nhóm xã để phù hợp với việc sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị hành chính xã và trình độ phát triển của các xã; đồng thời, cũng tăng cường phân cấp cho UBND cấp tỉnh căn cứ hướng dẫn của các bộ, ngành liên quan, quy định việc áp dụng cụ thể đối với các nhóm xã để phù hợp với điều kiện đặc thù, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của người dân từng xã, đặc điểm văn hóa của từng dân tộc (có 64/70 chỉ tiêu được giao cho UBND cấp tỉnh quy định). Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng tham mưu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ Quy định khung thí điểm xây dựng xã NTM hiện đại; Quy định tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM để các tỉnh, thành phố lớn xây dựng nông thôn mới ở mức cao hơn. Do đó, mục tiêu, nhiệm vụ được định hướng như sau:
- Mục tiêu cụ thể đến 2030: (1) Thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020; (2) Tỷ lệ nghèo đa chiều duy trì mức giảm từ 1 đến 1,5%/năm, tỷ lệ nghèo đa chiều ở xã nghèo giảm ít nhất 3%/năm; (3) Phấn đấu 100% số xã nghèo trên cả nước thoát khỏi tình trạng nghèo; có ít nhất 65% số xã đạt chuẩn NTM, (trong đó, có ít nhất 83% xã nhóm 1, có 73% xã nhóm 2, 48% xã nhóm 3 đạt chuẩn NTM); có khoảng 10% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại.
- Mục tiêu cụ thể đến năm 2035: (1) Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng ít nhất 1,6 lần so với năm 2030; (2) Phấn đấu cả nước có ít nhất 85% số xã đạt chuẩn NTM (trong đó, 100% xã nhóm 1, ít nhất 92% xã nhóm 2 và ít nhất 70% xã nhóm 3 đạt chuẩn NTM), có khoảng 30% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại.
- Mục tiêu cụ thể đến 2030: (1) Thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020; (2) Tỷ lệ nghèo đa chiều duy trì mức giảm từ 1 đến 1,5%/năm, tỷ lệ nghèo đa chiều ở xã nghèo giảm ít nhất 3%/năm; (3) Phấn đấu 100% số xã nghèo trên cả nước thoát khỏi tình trạng nghèo; có ít nhất 65% số xã đạt chuẩn NTM, (trong đó, có ít nhất 83% xã nhóm 1, có 73% xã nhóm 2, 48% xã nhóm 3 đạt chuẩn NTM); có khoảng 10% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại.
- Mục tiêu cụ thể đến năm 2035: (1) Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng ít nhất 1,6 lần so với năm 2030; (2) Phấn đấu cả nước có ít nhất 85% số xã đạt chuẩn NTM (trong đó, 100% xã nhóm 1, ít nhất 92% xã nhóm 2 và ít nhất 70% xã nhóm 3 đạt chuẩn NTM), có khoảng 30% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại.
Việc phân nhóm xã theo trình độ phát triển của các xã cũng góp phần định hướng mục tiêu, kế hoạch xây dựng nông thôn của địa phương. Trong xây dựng nông thôn mới có 03 nhóm xã chính, cụ thể:
1. Xã nhóm 1 là xã liền kề đô thị hiện hữu có định hướng phát triển thành đô thị, hoặc xã có tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế dưới 10%, hoặc xã được định hướng là đô thị mới.
2. Xã nhóm 2 là xã không thuộc khoản 1 và khoản 3 Điều này.
3. Xã nhóm 3 là xã nghèo, hoặc xã khu vực II và xã khu vực III thuộc địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
1. Xã nhóm 1 là xã liền kề đô thị hiện hữu có định hướng phát triển thành đô thị, hoặc xã có tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế dưới 10%, hoặc xã được định hướng là đô thị mới.
2. Xã nhóm 2 là xã không thuộc khoản 1 và khoản 3 Điều này.
3. Xã nhóm 3 là xã nghèo, hoặc xã khu vực II và xã khu vực III thuộc địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Việc ban hành Bộ tiêu chí xã nghèo cũng là một điểm đổi mới trong quá trình hợp nhất 02 Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2030 với quy định xã có tổng số điểm từ 60 đến 100 điểm theo hệ thống chỉ tiêu của các tiêu chí được xác định là xã nghèo.
826